EM 2013

leckie środowisko seminaryjne 19 . Dlatego też władze carskie zażądały od biskupa usunięcia kilku profesorów z seminarium, a wśród nich regen- sa (rektora) i wiceregensa (wicerektora), ale biskup T. Kuliński nie wyra- ził zgody na natychmiastowe wykonanie tego polecenia władz. W stanie oczekiwania na to, co będzie dalej, wczesnym rankiem 13 marca 1893 r. rozpoczęto w Seminarium Duchownym w Kielcach rewizję trwającą po- nad dziesięć dni, przeprowadzaną z całą brutalnością przez żandarmów i strażników pod kierownictwem rotmistrza Lwa Uthoffa i prokuratora Reznikowa. Ponadto budynek seminarium został otoczony kordonem po- licji i strażników, którzy strzegli bramy wyjściowej. Skonfiskowano prze- chowywane u profesorów zakazane książki, jak np. dzieła Adama Mic- kiewicza, Zygmunta Krasińskiego, historię pontyfikatu papieża Piusa IX, napisaną przez biskupa Józefa Sebastiana Pelczara, książeczki z nabo- żeństwem do Serca Jezusowego 20 , inne modlitewniki, brewiarze, książki z biblioteki seminaryjnej oraz wszystkie prywatne listy i różne „papie- ry” znalezione zwłaszcza u księży profesorów. Najbardziej obciążającym dowodem było znalezienie u jednego z profesorów, dawnego wychowan- ka Akademii w Petersburgu, niewinnej notatki napisanej na boku książ- ki, pod wrażeniem wiadomości o wywiezieniu na wygnanie biskupa Ka- rola Hryniewieckiego. Notatkę tę uznały władze rosyjskie za niebezpiecz- ną, rewolucyjną proklamację, która była podstawą politycznego kierunku w tym seminarium i zrodziła idee o tajnych zjazdach byłych wychowan- ków petersburskiej Akademii Duchownej 21 . Wicerektor ks. Paweł Frelek 19 Zob. D. Olszewski, Ksiądz Jerzy Matulewicz... , 180. T. Wróbel pisze, że ów kle- ryk II kursu Paweł Gawroński, syn młynarza z Bonowic koło Szczekocin, młodzie- niec dwudziestoletni, jak wykazały później badania prokuratora i lekarza był czło- wiekiem chorym psychicznie, maniakiem z wieloma przywarami moralnymi i nie- wiarą w sercu. T. Wróbel, Dzieje Seminarium... , 128. 20 Książeczki te świadczyły, zdaniem urzędników carskiej Rosji, o przynależności do Bractwa Serca Jezusowego, które to Bractwo było uważane przez Rosjan za nie- bezpieczne, gdyż miało rzekomo pomagać „do wywalczenia niepodległości Polski”. Dlatego też przynależność do niego, sprowadzanie z Krakowa książek, szkaplerzy i obrazków Serca Jezusowego, było uważane przez władze za nielegalne i podlega- ło karze. Prokurator Sądu Okręgowego w Kielcach dwukrotnie (24 IV i 13 V 1893 r.) zapytywał biskupa Kulińskiego, czy ogłosił duchowieństwu i alumnom rozporządze- nie generał gubernatora z 1879 r., zabraniające należenia do Bractwa Serca Jezuso- wego. Biskup odpowiedział, że nie ogłaszał w seminarium, gdyż nie było to zazna- czone w rozporządzeniu. A właśnie u profesorów znaleziono podczas rewizji książecz- ki i obrazki Serca Jezusowego . T. Wróbel, Dzieje Seminarium ..., 130. 21 Tak pisał historyk tej duchownej uczelni Kielc, J. Zdanowski, w: SeminariumDuchow- ne w Kielcach. Szkic historyczny w dwóchsetną rocznicę założenia , Kielce 1927, 47. Błogosławiony abp Jerzy Matulaitis-Matulewicz (1871-1927) 27

RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==