89 wodowany ludzkimi odruchami współczucia, solidarności, chęci ulżenia w cierpieniu. Jest i ktoś taki jak ksiądz Panneloux, który uważa dżumę za słuszną karę za grzechy mieszkańców Oranu. Fanatyk religijny zamienia się jednak we współczującego brata. Początek jego przemiany ma miejsce przy łóżku cierpiącego dziecka. Camus próbuje pokazać, jak zagrożenie wpływa na postawy ludzi. Z biegiem czasu choroba zaczyna wpływać na wszystko. W mieście zamkniętym z powodu zarazy zaczyna dominować strach, rozpacz, bunt, podejmowane są dramatyczne próby walki ze złem. Ostatecznie zaraza zostaje przezwyciężona. Mieszkańcy Oranu to jednak już inni ludzie: zderzyli się ze śmiercią i umocnili się do walki ze złem.2 Historia uczy, że w różnoraki sposób radzimy sobie ze śmiercią. Bywa, że z jej powodu ktoś przestaje wierzyć i odrzuca Boga. Dzieje się tak pomimo wcześniejszych deklaracji i wzniosłych wypowiedzi – kazań, wykładów, refleksji na temat: Bóg i cierpienie. Interesującym przykładem może być doświadczenie brytyjskiego pisarza, filozofa i filologa Clive’a Staplesa Lewisa. Znamy go najbardziej jako autora prozy literackiej, poezji, utworów niebeletrystycznych. Wymieńmy dla przykładu: Opowieści z Narni, Listy starego diabła do młodego, Problem cierpienia, O wierze i moralności chrześcijańskiej, Zaskoczony radością – moje wczesne lata. W biograficznym filmie o C. S. Lewisie z 1993 roku pt. Cienista Dolina, z Anthonym Hopkinsem i Debrą Winger w rolach głównych, napotykamy Lewisa (Anthony Hopkins) jako zatwardziałego kawalera odkrywającego przyjaźń, a następnie wchodzącego w związek z Joy Gresham (Debra Winger), amerykańską pisarką pochodzenia żydowskiego, nawróconą na chrześcijaństwo, która umiera na raka w cztery lata po zawarciu z nim małżeństwa. Richard Attenborough, reżyser filmu, niezwykle trafnie oddaje zmaganie głównego bohatera z cierpieniem w nieunikniony sposób prowadzącym ku śmierci ukochanej małżonki. Po zdiagnozowaniu u niej raka kości małżonkowie spędzają wspólnie czas w malowniczym zakątku, zapamiętanej z dzieciństwa pisarza, tytułowej cienistej dolinie. Podczas ich spaceru słyszymy jeden z najpiękniejszych i zasadniczych dialogów pomiędzy nimi. Schowani przed ulewą pod dachem polnej szopy rozmawiają o nieuchronnym rozstaniu, do którego coraz szybciej przybliża ich choroba Joy. Lewis chce już pod tą szopą zostać, nie czeka na nic nowego, nie zagląda za następny róg i niczego nie spodziewa się za następnym wzgórzem; jest nasycony szczęściem małżeńskiej miłości. Tymczasem realistka Joy sprowadza 2 Por. Albert Camus, Dżuma, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 2020.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==