Steponas Matulis new version

78 Steponas Matulis MIC Następnie arcybiskup Jerzy Matulewicz uwagę i działalność swoją zwrócił na instytuty i osoby kościelne: uporządkował fakultet filozoficzno-teologiczny w Kownie, który był zalążkiem uniwersytetu katolickiego. Na wydziale filozoficznym uczono: historii Litwy i powszechnej, humanistyki (lingwistyka i lite- ratura), pedagogiki, socjologii, geografii, itd. 214 ; przeprowadził wizytację seminariów diecezjalnych i wydał odpowied- nie zarządzenia 215 ; świadomy wielkiej wagi zakonów i zgromadzeń zakonnych dla życia katolickiego, wiele czasu poświęcił, aby dobrze zorganizować życie klasztorne zlikwidowane przez władze rosyjskie, a teraz się odradza- jące 216 ; przebadał wiele zażaleń mniejszości polskiej, w których twierdzono, że język polski przed wojną 1914 r. był szeroko w kościołach przyjęty, a teraz jest ograniczany 217 ; dla ujednolicenia przepisów w spełnianiu świętych czynności przygo- tował jeden Rytuał dla życia religijnego w całej Litwie 218 ; poruszył wobec władz kwestię dóbr kościelnych zabranych za okupa- cji rosyjskiej, zabiegając o zwrócenie ich Kościołowi lub stwierdzenie ich tożsamości 219 ; dzięki jego zabiegom prawo, które było przegotowywane przez rząd w sprawie służby wojskowej dla duchownych na równi z innymi, nie zostało wprowadzone w życie 220 ; 214 AVL, AMG, Facultas Phil.-Theol., I , nr 8-23; II, nr 24-36; Sprawozdanie wizyta- tora apostolskiego dla Stolicy Świętej , 2 marca 1926, PEI III, nr 45, s. 10. 215 Matulewicz, Relatio de Seminario Kaunensi in Lithuaniae visitatione , Kaunas, 18 lutego 1926, AVL, Seminarium Kaunense , nr 1; Sprawozdanie, 2 marca 1926, PEI III, nr 45, s. 12; Faidutti, Sull’attività… , s. 4. 216 Tamże. 217 AVL, Polaków narzekania , nr 1-13; por. AVL, Varia, nr 7-8; Sprawozdanie wizyta- tora apostolskiego (11 X 1926) dla Stolicy Świętej , PEI VIII, nr 150, s. 2. 218 AVL, Rituale pro Lithuania , fasc. I-IV, nr 1-19; R II, PEI III, nr 45, s. 16-17; List wizytatora apostolskiego do bpa J. Skvireckasa, biskupa w Kaunas, Rzym, 25 marca 1926, PEI IV, nr 65. 219 Por. R II, s. 13-14. 220 R II, s. 4; 13; K. Prapuolenis, Lietuvos vienuolių stojimo kariuomenėn klausimu memorandum as, 17 X 1924 , AVL, Varia , nr 1; List ks. P. Būčysa do Matulewicza w Rzy- • • • • • • •