Steponas Matulis new version

to ostanie – Panevėžys, które niedawno stało się stolicą diecezji o tej sa- mej nazwie. Ordynariusz lokalny, Kazimieras Paltarokas, chętnie zaprosił marianów do diecezji, w której trzy rodziny zakonne sióstr prowadziły apostolat, lecz jeszcze nie było ani jednego domu zakonników 435 . Od 1728 r. w Poniewieżu (Panevėžys) pijarzy obsługiwali kościół Przenajświętszej Trójcy i prowadzili dom zakonny oraz szkołę, lecz w 1832 r. władze rosyjskie wszystko zlikwidowały 436 , a kościół zamieniły na cerkiew prawosławną. Ten stan rzeczy trwał do 1918 r., kiedy to koś- ciół odzyskano dla katolików i przekazano diecezji żmudzkiej, a następ- nie poniewieskiej 437 . Na początku 1925 r. Przełożony Generalny wskazał swoim podwładnym na Poniewież jako na odpowiednie miejsce dla zało- żenia niższego seminarium mariańskiego 438 . W czasie przygotowywania fundacji domu zakonnego przy kościele Przenajświętszej Trójcy (potem św. Kazimierza), który zastał przekazany marianom, zmarł Przełożony Generalny. Mimo tych przeszkód, w tym samym roku 1927 biskup oddał marianom dom, otwarto tu klasztor i ks. Jurgis Tilvytis podjął pracę dusz- pasterską. Biskup klasztorowi podarował 3 ha ziemi. Kościół był filialny. Jeden ponadto ojciec był zobowiązany przez ordynariusza lokalnego do kierowania Akcją Katolicką w całej diecezji 439 . Pragnienie Reformatora, żeby mieć dom zakonny na Żmudzi, zo- stało dzięki życzliwości biskupa telszewskiego spełnione w roku 1927. Tegoż roku ze swej strony Justas Staugaitis, ordynariusz telszewski, w mieście Kalwaria Żmudzka przekazał marianom 80 ha gruntu, para- fię, którą w latach 1637-1889 prowadzili 440 dominikanie, i dał zgodę na założenie domu 441 . W przepięknym kościele parafialnym pod wezwaniem 435 List. K. Paltarokasa do J. Matulewicza, Panevėžys, 3 grudnia 1926, nr 1. 436 Picanyol, dz. cyt., s. 275-276. 437 J. Senkus, Sprawozdanie ze stanu domu w Poniewieżu r. 1934 , AMG, Domus Pa- nev., Relationes , nr 3. 438 List J. Matulewicza do ks. P. Būčysa, 24 marca 1925, nr 52. 439 AMG, Prov. Lithuana , nr 1, Protocollum sessionis , 17 maja 1927; Senkus, dz. cyt.; P. Būčys do bpa K. Paltarokasa, 18 maja 1927, AMG, Domus Panevèžensis , Titulus proprietatis , nr 1. 440 Zob. Górski, dz. cyt., s. 348. 441 Totoraitis, Žemaičių Kalvarija , Marijampolè 1936, s. 13, 66. Rozpowszechnianie się marianów po świecie 239