Steponas Matulis new version

propozycji prowadzenia katolickiego tygodnika polityczno-społecznego „Draugas” („Przyjaciel”) wychodzącego wWilkos Barre wAmeryce Pół- nocnej, lecz ks. Jerzy Matulewicz w imieniu swych współbraci obiecał czasopismu wszelką możliwą pomoc 197 i jej udzielił. Trochę później po przybyciu marianów do Ameryki „Draugas” przeniesiono do Chicago 198 i zarząd nad nim powierzono ks. Julijonasowi Kazakasowi 199 . W parafii, którą marianie przyjęli 200 , socjaliści wydawali po litewsku dwa czasopisma. Wobec tego Przełożony Generalny naglił, by temu ne- gatywnemu wpływowi marianie przeciwstawili jakieś pisma katolickie 201 . To nakłanianie i mocne przekonywanie marianów chicagowskich szybko zamieniło się w czyn. Otóż 1 grudnia 1914 r. zaczęli oni wydawać dwu- tygodnik „Tikyba ir Dora” („Wiara i moralność”) 202 , do którego były do- łączane książki i broszury 203 . Z czasem założono też drukarnię. Z powodu niedostatku braci i funduszów na najmowanie robotników, przy składaniu czcionek pracowali także księża i wykonywali inne prace. Od 1915 r. marianie kierowali Towarzystwem prasy ( Spaudos Draugija ), które wy- dawało i rozpowszechniało czasopisma i książki. Pismo „Tikyba ir Dora” ukazywało się tylko rok. Przestało wychodzić, bo wystarczająco zastąpił je redagowany przez marianów „Draugas”, który od 1 kwietnia 1916 r. przekształcono w dziennik. Był to dla emigrantów litewskich wAmeryce Północnej jedyny dziennik katolicki. Dnia 16 lutego 1917 r. na redaktora został naznaczony ks. prof. Pranciškus Būčys. Pismo to stanowiło włas- ność akcjonariuszy. Zarządzali nim księża świeccy i tak było obciążo- ne długami, że zagrażała mu bardzo bliska totalna ruina. Na prośbę tedy i polecenie biskupa Chicago marianie przejęli nie tylko jego redagowanie, 197 List J. Matulewicza do ks. A. Staniukynasa, Fryburg, 7 maja 1913, nr 7. 198 Por. Matulevičius, Iš kelionės į Ameriką įspūdžiai , „Vadovas” 62(1913), s. 195. 199 Kulikauskas, dz. cyt., f. 3; Končius, dz. cyt., s. 192. 200 Patrz niżej punkt 2: Duszpasterstwo i inne dzieła. 201 List J. Matulewicza do ks. J. Kazakasa, Fryburg, 21 grudnia 1913, nr 2; do ks. A. Staniukynasa, 9 kwietnia 1914, nr 3; 6 marca 1914, nr 12. 202 Kudirka, dz. cyt., s. 1. 203 Por. „Tikyba ir Dora” wydania: Pirmeivių laikraštija , „Tikėjimas ir Dora” 7(1917); M. M. T. Kūdikėlių krikštas , „Tikėjimas ir Dora” 12(1918); Kudirka, dz. cyt., s. 3. Rozpowszechnianie się marianów po świecie 189