Steponas Matulis new version

narodu w Wielką Środę obok parafialnego kościoła św. Michała Archa- nioła, w którym długo pełnił bardzo gorliwie funkcję proboszcza 38 . Prze- mówienia pogrzebowe głosili profesor ks. Pranciškus Būčys, kandydat do marianów ks. Pijus Andziulis 39 oraz ks. Matas Gustaitis 40 , wikariusz Zmarłego w kierowaniu parafią. Dla cywilnych władz okupacyjnych śmierć o. Vincentasa Senku- sa sprawiła radość. Wierny zaś lud z płaczem patrzył na mogiłę. I jedni i drudzy uważali, że odbywa się pogrzeb nie tylko przełożonego general- nego, lecz całego stanu zakonnego. Oni bowiem absolutnie nie wiedzieli, że marianie już zostali odnowieni i że dwóch z nich bierze udział w tej żałobnej uroczystości 41 . Nawet sam kaznodzieja, ks. Matas Gustaitis, nie był o tym powiadomiony. On więc wyraźnie podkreślił, że ze śmiercią ojca Vincentasa Senkusa wygasł Zakon Marianów 42 . W testamencie, jaki zostawił ojciec Vincentas Senkus, było zadeklaro- wane, że jest on dłużny księdzu Jerzemu Matulewiczowi 6 tysięcy rubli. Te pieniądze rzeczywiście były majątkiem marianów, jaki ojciec Vin- centas Senkus zamierzał pozostawić swoim następcom. Władze jednak cywilne tego testamentu nie uznały, jako że sporządzony został przez za- konnika o wieczystych ślubach uroczystych. Tak więc z powyższej sumy pieniędzy ks. Jerzy Matulewicz nic nie otrzymał 43 . Parafia zaś mariampolska od 1715 r. związana z marianami i ich klasztorem, prawnie i faktycznie była siedzibą kurii prowincjalnej. Gdy umarł ojciec Vincentas Senkus, ks. Pranciškus Būčys w imieniu Jerzego Matulewicza udał się do Sejn i ordynariusza miejsca, biskupa Antanasa Karosasa, prosił, by ten na urząd proboszcza naznaczył ks. Jonasa To- toraitisa. Zanim ks. Jonas Totoraitis skończy nowicjat, do prowadzenia 38 Album zmarłych marianów , 10 kwietnia 1911. 39 Būčys, Atsiminimai , s. 219. 40 M. Gustaitis, Pamokslas Kunigo Vincento Senkausko laidotuvėms, sakytas Marijampolėje 12 balandžio 1911 m. , „Vadovas” 9(1911) nr 33, s. 38-42. 41 Por. F. Bartkus, Jo Ekscelencija Petras Pranciškus Būčys , „Tėvynės Sargas” 2(1949) nr 2-3, s. 86. 42 Gustaitis, art. cyt. 43 List J. Matulewicza do ks. A. Staniukynasa w Chicago, Illinois, Fryburg Szwajcar- ski, 8 lutego 1912, AMCas., fol. 2v. Pierwsze kroki w Petersburgu 129