Listy polskie 2018

diversas censurare praesumant sed de omnibus christiane et sentire et loqui studeant 1 . Wdawnej Ustawie p. 195 brzmi: Caveant sibi omnes fratres ab illo pravo affectu, quo ductae aliae de aliis nationibus quandoque sinistre sentire aut loqui solent; quinimo et bene sentire et christianae caritatis affectu diversas a sua nationes prosequi studeant; quapropter nemo sive nationales sive politicas res, quae animos dissociare possint, in colloquium inducat, ne quis sive privatim sive publice in lites nationals vel politicas se immiscaeat . Jeżeli o jednostce nie wolno źle mówić, tym bardziej o milio- nach jednostek, o całych narodach. Ze smutkiem i bólem konstatuję, że Drogi Ksiądz pod tymwzględem jeszcze się nie poprawił. Nie wchodzę w ocenę rzeczowej wartości nadesłanego mi pisma, któ- rego Ksiądz jest autorem. To tylko zaznaczam, że nie ma narodów świę- tych ani zbrodniczych, są tylko w każdym narodzie indywidua odpowie- dzialne za swe czyny; postępków pojedynczych osób nie wolno uogólniać i przypisywać całemu narodowi. Solus Deus bonus 2 ; omnis homo men- dax 3 . – Zresztą, któż Cię, Drogi Księże Michale, constituit iudicem super Israel ? Nie powołał Pan Bóg nas, Marianów, do sądzenia narodów, ale do służenia im z miłością i oddaniem się w tym, co dotyczy zbawienia dusz. Terram reliquit Deus disquisitioni hominum . Nie postanowił nas Pan Bóg do kreślenia granic narodów i do kierowania ich polityką, ale do tego, by- śmy w tym narodzie, w którym jesteśmy, i w tych warunkach politycz- nych, które się wytworzyły, starali się służyć sprawie Bożej, Kościołowi. Wyobrażam sobie, co musieli czuć w swym sercu nasi współbracia pol- scy marianie, czytając pismo Drogiego Księdza, w którym tyle gorzkich, bolesnych zarzutów przeciw Polsce i Polakom. Z pewnością czuli to, co musi czuć każdy syn, gdy słyszy napaści na swą matkę umiłowaną. Nie- zdrowy jest patriotyzm polegający na krytykowaniu innych narodów, na obniżaniu ich wartości; nikomu on nie przynosi pożytku, nikogo nie zjed- 1 Autor cytuje projekt, który niemal w tej samej formie wszedł do zatwierdzonych Konsty- tucji: Niech się wystrzegają mówienia źle o kimkolwiek i uwłaczania cudzej sławie, niech rzeczy mogących poróżnić umysły, nie wprowadzają do rozmowy; niech nie pozwalają sobie ujemnie sądzić [...] obce narodowości, zwłaszcza te, których są gośćmi; lecz owszyst- kich niech się starają myśleć i mówić po chrześcijańsku . ( Konstytucje Zgromadzenia Księży Marianów [...], Kraków 1933, p. 191. 2 Jeden tylko Bóg jest dobry (Mt 19,17). 3 Każdy człowiek kłamliwy (Rz 3,4). Do ks. Michała Urbanowicza MIC 554