Listy polskie 2018

414 Koncept: LCVA, 1674, 2, t. 48, k. 21. [Wilno, 24 marca 1919] Excellentissime Domine! 8 grudnia 1918 r. objąłem rządy diecezji wileńskiej. Warunki pracy nader trudne, pięć władz spierało się o posiadanie Wilna. Obecnie jeste- śmy pod panowaniem komunistów. Wydano dekret o nacjonalizacji dóbr, Do arcybiskupa Edwarda Roppa Edward Ropp (1851-1939) został mianowany biskupem w Saratowie w 1902 r., stąd zaś w 1904 r. przeszedł do Wilna. Jednak już po trzech la- tach został skazany na wygnanie. W 1917 r. został mianowany arcybisku- pem metropolitą w Mohylewie, ale wkrótce, na skutek rewolucji i jej na- stępstw, uniemożliwiono mu kierowanie archidiecezją. 29 IV 1919 r. aresztowany i skazany na śmierć. Uwolniony dzięki interwencji nuncju- sza A. Rattiego z Warszawy, 27 XI 1919 przybył do Polski i w Warsza- wie zorganizował kurię swojej archidiecezj i sąd oraz sprawował jurysdyk- cję nad większością swoich kapłanów, którzy znaleźli się w Polsce. W 1922 r. powołał Towarzystwo Misyjne. W latach 1924-1932 zorganizował i pro- wadził Instytut Misyjny w Lublinie, gdzie kształcili się księża przeznaczeni do pracy na wschodzie. Jako znawcy terenów północno-wschodnich Episkopat zlecał mu różne zadania dotyczące diecezji kresowych. W liście z 1919 r. bp Matulewicz informuje swego metropolitę o sytuacji w Wilnie; w 1922 r. wyraża krytyczne uwagi o Towarzystwie Misyjnym, a w 1924 r. ustosunkowuje się do projektu podziału diecezji wileńskiej. Do arcybiskupa Edwarda Roppa 492