EM 2013

czyzny. W ten sposób powstał cykl trzech albumów: Marijampolė. Iš praeities į dabartį [ Mariampol. Z przeszłości do teraźniejszości ] (2011), Marijampolė. Partizaninis karas [ Mariampol. Wojna partyzancka ] (2012, współautorem jest brat Justyn) oraz Marijampolė. Palaimintasis Jurgis Matulaitis [ Mariampol. Błogosławiony Jerzy Matulewicz ] (2013). Forma wydawnictwa – album fotograficzny – sprawia, że czytelnik w dużym stopniu czuje się uprzedzony o tym, co weźmie do ręki. Jed- nakże w wypadku albumów p. Sajauskasa nie jest tak do końca. Jego pierwszy album o Mariampolu jest tego bardzo wyraźnym przykładem. Nie brak w nim wprawdzie ciekawych i unikalnych fotografii samego miasta, jego pięknych miejsc czy zabytków, jednak właściwymi obra- zami są przede wszystkim fotografie ludzi mieszkających w mieście. To osoby wypełniające w nim swe powołanie, tworzące jego codzienność, uczestniczące we wspólnocie narodowej. W ten sposób czytelnik staje się widzem, nie tylko podążającym w przeszłość miasta jego starymi ulicami, oglądającym widoki, których czasem już nie ma, ale jest także wciągnięty w rytm życia jego mieszkańców. Szczególnie wiele miejsca autor poświęca fotografiom przedstawiającym społeczne i patriotyczne zaangażowanie mieszkańców Mariampola. Ostatnie fotografie z pierw- szego albumu przedstawiają dzisiejsze twarze zesłańców czy uczestni- ków oporu partyzanckiego lub ich rodzin. Szkoda jednak, że autor nie zrobił jeszcze jednego kroku i nie przed- stawił w albumie zwykłego, codziennego życia mieszkańców miasta, ob- razu domów, chwil odpoczynku, rozrywki. Bez tego książka jest bar- dziej podobna do gazetki propagandowej, niż staje się świadkiem ży- cia mieszkańców miasta. Trzeci album z serii Mariampol, o błogosławionym Jerzym Matule- wiczu, ma zapewne swą genezę w pierwszym albumie o Mariampolu. Już tam autor przedstawił kilka fotografii związanych z Błogosławio- nym. Oczywiście formuła tamtego albumu nie pozwoliła szerzej przed- stawić postaci bł. Jerzego Matulewicza. Nie można jednak było mówić o Mariampolu, nie wskazując postaci późniejszego biskupa wileńskiego. I zapewne wtedy zrodziła się myśl, by jemu poświęcić osobny album. Czytelnik, a może bardziej widz oglądający fotografie, otrzymuje za- tem książkę wprawdzie zatytułowaną Mariampol, ale w tym wypadku ważniejszy jest podtytuł: Błogosławiony Jerzy Matulewicz. I to on de- cyduje o tym, co znajdujemy w środku. Paweł Chudzik MIC 592

RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==